OPEC+ framlengir sjálfviljuga framleiðsluniðurskurð upp á 2,2 milljónir tunna til loka 2026
OPEC+ heldur áfram að halda 2,2 milljónum tunna á dag utan markaðar út árið 2026. Ákvörðunin styrkir olíuverð en hefur takmörkuð áhrif á íslenskt orkukerfi.
Samtök olíuútflutningsríkja og bandamanna þeirra, OPEC+, hafa formlega tilkynnt að sjálfviljugur niðurskurður á framleiðslu upp á 2,2 milljónir tunna á dag verði framlengdur til loka árs 2026. Ákvörðunin var tekin á fundi í Vínarborg þar sem Sádi-Arabía og Rússland leiddu umræðurnar ásamt Sameinuðu arabísku furstadæmunum, Írak og Kúveit.
Brent-hráolían hækkaði í kjölfar tilkynningarinnar í um 86 Bandaríkjadali á tunnu, en greinendur hjá Goldman Sachs og JPMorgan spá því að verðið geti haldist á bilinu 80 til 90 dali út árið. Sádi-Arabía ber þyngsta hluta niðurskurðarins, eða um milljón tunnur á dag, en Rússland leggur til 500 þúsund tunnur sem dregst frá útflutningi frekar en framleiðslu.
Fyrir Ísland eru bein áhrif takmörkuð þar sem raforkukerfið er knúið 100% af endurnýjanlegum orkugjöfum, jarðvarma og vatnsafli. Landsvirkjun framleiðir um 14 teravattstundir á ári án notkunar á jarðefnaeldsneyti. Hins vegar finna íslensk útgerðarfyrirtæki, flugfélög á borð við Icelandair og Play, sem og bifreiðaeigendur fyrir hækkandi heimsmarkaðsverði á dísilolíu og þotueldsneyti.
Samkvæmt tölum frá Hagstofu Íslands flytur landið inn jarðefnaeldsneyti fyrir rúmlega 90 milljarða króna árlega. Skip- og flugflotinn er háður innfluttu eldsneyti og því skipta verðsveiflur á heimsmarkaði miklu fyrir greiðslujöfnuð þjóðarinnar. Á sama tíma hefur áhugi á grænu vetni og rafeldsneyti vaxið, þar sem Landsvirkjun og Carbon Recycling International vinna að verkefnum sem gætu dregið úr þessari háðningu.
Greiningardeild Alþjóðaorkumálastofnunarinnar (IEA) bendir á að OPEC+ standi frammi fyrir vaxandi þrýstingi frá framleiðendum utan samtakanna, einkum frá Bandaríkjunum, Brasilíu, Kanada og Gvæjana, sem hafa aukið framleiðslu sína verulega. Spáð er að framleiðsla utan OPEC aukist um 1,5 milljón tunna á dag árið 2026, sem getur grafið undan verðstuðningsstefnunni.
Innan OPEC+ eru þó togstreitur. Sameinuðu arabísku furstadæmin hafa óskað eftir hærri framleiðslukvóta vegna fjárfestinga ADNOC í afkastagetu upp á 5 milljónir tunna á dag. Angóla yfirgaf samtökin þegar á árinu 2024 og Nígería á í erfiðleikum með að ná kvótum sínum. Sérfræðingar telja að ef olíuverð fellur undir 75 dali á tunnu gæti komið til afturköllunar á niðurskurðinum fyrr en áætlað er, sem myndi skapa nýjar áskoranir fyrir orkuöryggi smáríkja eins og Íslands.
