NEOM-megaproject groene waterstof bereikt commerciële fase: Belgische import via Antwerpen
Het Saoedische NEOM-project produceert vanaf nu commerciële groene ammoniak. Antwerpen en Zeebrugge positioneren zich als importhubs voor Europa.
Het ambitieuze NEOM Green Hydrogen Project in Saoedi-Arabië is officieel de commerciële productiefase ingegaan. Het project, een joint venture tussen ACWA Power, Air Products en NEOM Company, vertegenwoordigt een investering van 8,4 miljard dollar en wordt aangedreven door 4 gigawatt zonne- en windenergie. De installatie produceert via elektrolyse jaarlijks tot 600 ton groene waterstof per dag, die ter plaatse wordt omgezet naar 1,2 miljoen ton groene ammoniak.
De volledige output is onder een afnameovereenkomst van 30 jaar gecontracteerd door Air Products, die de groene ammoniak wereldwijd verdeelt. Voor België en Noordwest-Europa zijn de Haven van Antwerpen en Zeebrugge logische bestemmingen. Antwerpen beschikt al over uitgebreide ammoniakopslag- en doorvoerinfrastructuur via terminals van ADPO en EuroChem, met een gecombineerde capaciteit van meer dan 200.000 ton.
Fluxys speelt een sleutelrol in de waterstofstrategie. Het bedrijf werkt samen met Port of Antwerp-Bruges en Engie aan een waterstofbackbone die NEOM-import zal koppelen aan industriële afnemers in Limburg, Wallonië en het Ruhr-gebied in Duitsland. De eerste 100 kilometer van de Belgische waterstofbackbone moet tegen 2028 operationeel zijn, met een totale investering van ongeveer 800 miljoen euro. Het project ontvangt cofinanciering uit het EU-Innovatiefonds en het Belgische federale herstelplan.
De economische realiteit blijft uitdagend. De geleverde kostprijs van NEOM-waterstof, na omzetting van ammoniak terug naar waterstof in Antwerpen, schommelt naar verwachting rond 6 tot 7 euro per kilogram. Dit is ruim boven de huidige prijs van grijze waterstof uit aardgas, die rond 2,5 euro per kilogram ligt. Toch maken EU-subsidies via de Hydrogen Bank, met een eerste veiling van 800 miljoen euro, het verschil voor industriële afnemers zoals ArcelorMittal Gent en Yara in Sluiskil.
ArcelorMittal Gent rekent op groene waterstof om zijn DRI-installatie (Direct Reduced Iron) tegen 2030 koolstofarm te maken. Het bedrijf investeert 1,1 miljard euro in een nieuwe DRI-eenheid met een capaciteit van 2,5 miljoen ton, deels gefinancierd door de Vlaamse overheid. Aanvankelijk zal aardgas worden gebruikt, maar de installatie wordt waterstof-ready ontworpen. Leveringen uit NEOM zouden vanaf 2029 een eerste structurele bron van groene waterstof kunnen vormen.
Geopolitiek positioneert NEOM Saoedi-Arabië als een toekomstige energieleverancier voorbij olie. Voor België past dit binnen het kader van het federale waterstofbeleid, dat in zijn geactualiseerde versie van 2025 voorziet in een importbehoefte van 100 tot 165 terawattuur waterstof tegen 2050. Diversificatie van leveranciers, waaronder ook Oman, Marokko en Namibië, blijft prioritair. De Belgische ambassade in Riyad ondertekende vorig jaar een memorandum met het Saoedische ministerie van Energie over technologische samenwerking, met focus op elektrolysetechnologie waarin John Cockerill een toonaangevende rol speelt.
