Vraag naar elektrische wagens vertraagt: raffinaderijen herzien benzinevooruitzicht 2026 opwaarts

De wereldwijde groei van de markt voor elektrische voertuigen (EV) vertraagt sneller dan verwacht, en grote raffinaderijen hebben hun benzinevooruitzichten voor 2026 opwaarts bijgesteld. Volgens de jongste prognose van het Internationaal Energieagentschap (IEA) zal de vraag naar benzine in 2026 met 0,9 procent stijgen tot ongeveer 27,5 miljoen vaten per dag, tegenover een eerdere verwachte stagnatie. De verkoop van volledig elektrische personenwagens in de EU daalde in het eerste kwartaal van 2025 met 12 procent op jaarbasis.

De oorzaken zijn meervoudig. Hoge aankoopprijzen, beperkte laadinfrastructuur in stedelijke gebieden, dalende restwaarden van tweedehands EV's en het terugschroeven van subsidies in Duitsland, Zweden en Nederland temperen de adoptie. In België blijft het marktaandeel van volledig elektrische wagens in nieuwe registraties hangen rond 24 procent, ruim onder de doelstelling van 35 procent die de Vlaamse regering hanteerde voor 2025.

Voor de raffinaderij van TotalEnergies in Antwerpen, met haar configuratie gericht op middendistillaten en benzine, heeft deze trendverandering directe gevolgen. Het bedrijf had eerder gepland om bepaalde benzine-gerelateerde units zoals de catalytische kraker en reformer geleidelijk af te bouwen vanaf 2030. Die planning wordt nu herzien, waarbij investeringen in retrofits met biocomponenten voorrang krijgen. TotalEnergies investeert 350 miljoen euro in een SAF-eenheid (Sustainable Aviation Fuel) op de Antwerpse site, die operationeel moet zijn in 2027.

Ook de petrochemische tak ondervindt impact. Een aanhoudende benzinevraag betekent stabielere prijzen voor nafta, een belangrijke feedstock voor de Antwerpse krakerinstallaties. Borealis en INEOS in Antwerpen verwerken samen meer dan 3 miljoen ton nafta per jaar. De nafta-marges, die in 2023 negatief waren, herstellen zich richting 75 dollar per ton, wat de rentabiliteit van Europese krakers ondersteunt.

Op fiscaal en regulatorisch vlak blijft de Europese richting echter ongewijzigd. Het verbod op nieuwe verbrandingsmotoren vanaf 2035 staat overeind, hoewel een herzieningsclausule in 2026 ruimte laat voor aanpassingen, vooral voor e-fuels. De Belgische federale regering benadrukte recent dat de bedrijfswagenregeling, die elektrificatie sterk stimuleert via fiscale aftrekbaarheid, niet wordt versoepeld. Bedrijfswagens vertegenwoordigen ongeveer 55 procent van de nieuwe wagenverkoop in België, wat de overheid een krachtig sturend instrument geeft.

Voor consumenten betekent een hogere benzinevraag op korte termijn weinig prijsverlichting aan de pomp. De Belgische professionele federatie Brafco verwacht dat de gemiddelde benzineprijs in 2026 rond 1,78 euro per liter blijft, inclusief accijnzen en btw. De accijnzen op brandstoffen leveren de Belgische schatkist jaarlijks ongeveer 5,2 miljard euro op, een bedrag waarvan de geleidelijke erosie door elektrificatie nu enigszins vertraagt. Op middellange termijn blijft de transitie naar elektrisch echter onomkeerbaar, ook voor de Antwerpse raffinaderijsector die zich actief herpositioneert richting bio-, synthetische en circulaire brandstoffen.