Spenna í Rauðahafi hækkar flutningskostnað tankskipa um 60% og breytir flutningaleiðum
Árásir Húta í Rauðahafi hafa hækkað fraktkostnað tankskipa um 60% og þvinga olíuflutninga umhverfis Afríku, sem hefur áhrif á íslenska skipaiðnaðinn.
Áframhaldandi árásir Húta-hreyfingarinnar í Jemen á flutningaskip í Bab el-Mandeb-sundi og Rauðahafi hafa hækkað fraktkostnað olíutankskipa um allt að 60% á síðustu mánuðum. Stærstu flutningafyrirtæki heimsins, þar á meðal Maersk, MSC og Hapag-Lloyd, hafa beint mestöllum flutningum frá Súez-skurðinum suður fyrir Góðrarvonarhöfða.
Þessi tilfærsla bætir um 10 til 14 dögum við ferðatíma milli Persaflóa og Norður-Evrópu og krefst um fimmtungs meira eldsneytis á hverja ferð. WS-vísitalan (Worldscale) fyrir VLCC-tankskip frá Miðausturlöndum til Evrópu hefur margfaldast, og dagaleiga á Suezmax-skipum hefur farið yfir 80 þúsund Bandaríkjadali á dag á álagstímum.
Súez-skurðurinn, sem áður meðhöndlaði um 12% af heimsviðskiptum, hefur séð umferð falla um meira en 60%. Egyptaland hefur tapað milljörðum dala í skurðargjöldum, og egypskt hagkerfi er undir miklum þrýstingi. Á sama tíma hefur sjóherjasamstarf undir forystu Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, Operation Prosperity Guardian og Aspides, ekki tekist að tryggja örugga siglingu.
Fyrir íslenskan skipaiðnað hafa áhrifin verið blendin. Eimskip og Samskip starfa fyrst og fremst á Norður-Atlantshafsleiðum og finna ekki beint fyrir hækkun á Asíu-Evrópu fraktkostnaði. Hins vegar hefur alþjóðleg endurskipulagning skipaflota leitt til skorts á tiltækum skipum á öðrum leiðum, sem hefur ýtt upp tryggingariðgjöldum og eldsneytiskostnaði um allan heim. Þetta finnst í verðlagi á innfluttum vörum til Íslands.
Olíuflutningar í gegnum Hormúz-sund eru áfram mikilvægasti flöskuhálsinn, með um 20 milljónir tunna á dag. Möguleg stigmögnun á milli Ísraels og Írans gæti haft alvarlegri áhrif en Húta-árásirnar einar og sér. Greinendur hjá Wood Mackenzie og S&P Global vara við að Brent-verð gæti farið yfir 100 dali á tunnu við slíkar aðstæður, sem myndi hækka eldsneytisverð á Íslandi um 15 til 20%.
Áhugavert er að norðurleiðir hafa skipulega vakið athygli. Norðurleið um norðurpólinn og norðurstrandarleið Rússlands eru báðar nýttar af kínverskum og rússneskum tankskipum að sumri til. Þetta hefur þýðingu fyrir Ísland sem hugsanlega umskipunarhöfn á Norður-Atlantshafi, þar sem Finnafjarðarverkefnið og hafnaruppbygging í Reyðarfirði hafa verið rædd árum saman. Hækkandi flutningskostnaður vegna spennu í Miðausturlöndum gæti loks gert slík verkefni fjárhagslega áhugaverð fyrir alþjóðlega fjárfesta, einkum þá sem eru í samstarfi við þýska Bremenports.
