Spanningen in de Rode Zee jagen tankervrachtkosten met 60 procent omhoog en hertekenen aanvoerstromen
Aanvallen in de Rode Zee verhogen tankerkosten met 60 procent en dwingen tot omleidingen langs Kaap de Goede Hoop. Antwerpen vangt extra ladingen op.
De aanhoudende spanningen in de Rode Zee, met aanvallen van Houthi-rebellen op koopvaardijschepen, hebben de internationale tankermarkt grondig overhoop gehaald. De gemiddelde vrachtkosten voor olietankers op de route Midden-Oosten-Europa zijn met ongeveer 60 procent gestegen ten opzichte van de pre-crisis niveaus. De Worldscale-index voor VLCC's op de TD3C-route bereikte recent een driejarige hoogte.
Een groeiend aantal rederijen, waaronder Maersk Tankers, Frontline en de Belgische CMB.Tech, herleidt zijn vloot rond Kaap de Goede Hoop. Deze omweg voegt ongeveer 3.500 zeemijl en 10 tot 14 dagen reistijd toe per traject. Volgens cijfers van Clarksons Research vaart momenteel circa 70 procent van de Aziatische olielading naar Europa via de zuidelijke route. De effectieve scheepscapaciteit op de wereldmarkt is hierdoor met ruim 8 procent verminderd, terwijl de globale vraag stabiel blijft.
Voor de Haven van Antwerpen-Brugge heeft deze situatie tweeledige gevolgen. Enerzijds nemen de aankomsten van tankers vanuit het Midden-Oosten af, omdat sommige ladingen worden omgeleid naar Aziatische bestemmingen die korter bereikbaar zijn. Anderzijds stijgt de aanvoer vanuit Westafrika, de Noordzee en de Verenigde Staten, wat de centrale positie van Antwerpen in de Atlantische bekken versterkt. De totale vloeibare bulkdoorvoer in de haven steeg in de eerste helft van 2025 met 4,2 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2024.
De Belgische scheepvaartgroep Euronav, gefuseerd met John Fredriksen's CMB.Tech, behoort tot de grote winnaars van deze marktomstandigheden. Hogere spotrates leveren operationele winsten op die volgens analisten van DNB Markets de gemiddelde dagelijkse opbrengst voor VLCC's boven 55.000 dollar per dag duwen, vergeleken met een breakeven rond 28.000 dollar. Voor de aandeelhouders, onder wie ook de Belgische Saverys-familie, vertaalt zich dit in solide dividenden.
De petrochemische industrie ondervindt echter kostendruk. Hogere vrachtkosten worden doorgerekend in feedstock-prijzen. INEOS Antwerpen en BASF rapporteerden in hun jongste kwartaalcijfers een verhoogde logistieke component van ongeveer 4 procent op nafta- en aromatica-import. Voor energie-intensieve sectoren komt dit bovenop reeds hoge energie- en CO2-kosten.
Fluxys volgt de situatie nauw, vooral omwille van de impact op LNG-stromen. Qatarees gas reist normaal via het Suezkanaal naar Europa, maar QatarEnergy heeft gedeeltelijk omgeleid via Kaap de Goede Hoop. Voor Zeebrugge betekent dit langere reisduren maar geen significante volumeverliezen, dankzij Amerikaanse leveringen die de balans herstellen. De Belgische federale Crisiscel Energie houdt een permanente monitoring aan en heeft scenario's klaar voor een eventuele escalatie. Op diplomatiek vlak steunt België actief de Europese Aspides-missie, die met fregatten zoals de Louise-Marie bijdraagt aan de bescherming van commerciële scheepvaart in de regio.
